![](https://www.hashtag.al/wp-content/uploads/2024/06/faucidaszak-1.jpg)
Majtas David Morens, në mes Anthony Fauci, djathtas David Daszak
Demokratët mbrojtën fuqishëm burokracinë e shëndetit publik dhe veçanërisht udhëheqësin e saj, Anthony Fauci, kur republikanët kërkuan ta rrëzonin atë gjatë pandemisë.
Por tani, në një kthesë të papritur, demokratët në një panel hetimor të Kongresit kanë filluar t’u bashkohen kolegëve të tyre republikanë në pyetjen nëse shkencëtarët e mbështetur nga qeveria ishin plotësisht transparentë në lidhje me hulumtimin e diskutueshëm të virusit dhe nëse një këshilltar prej shumë kohësh i Faucit i shmangu kërkesat për regjistrime publike.
Ky skepticizëm i ri i demokratëve do vihet në provë kur Fauci të dëshmojë nëse ai ishte i çiltër në lidhje me përfshirjen e qeverisë në eksperimentet e rrezikshme të virusit. Dëshmia, paraqitja e parë publike e Fauci në Capitol Hill që kur u largua nga qeveria në fund të vitit 2022, vjen mes një rivlerësimi më të gjerë nga amerikanët rreth mënyrës sesi qeveria e trajtoi pandeminë dhe debatin mbi origjinën e sëmundjes.
“Unë nuk mendoj se ata mund të shkojnë në ndonjë drejtim tjetër,” tha kongresmeni republikan Brad Wenstrup, kryetar i nënkomisionit, për ndryshimin e demokratëve.
Demokratët e kanonizuan Faucin gjatë pandemisë, ndërsa republikanët e shanë atë.
Por më 1 maj, demokratët në panelin e Covid-it morën anën e republikanëve në dënimin e Peter Daszak, një zoolog britanik që ka marrë miliona fonde kërkimore federale, për dështimin në përputhje me rregullat e qeverisë që rregullojnë punën e tij me laboratorin kinez të vvirologjisë në Wuhan që është në qendër të teorisë se Covid është krijuar nga njeriu.
![](https://www.hashtag.al/wp-content/uploads/2024/06/download-1.jpg)
Instituti i Virologjisë Wuhan, i cili mori fonde nga SHBA përmes bashkëpunimit të tij me Aleancën EcoHealth të Peter Daszak, është në qendër të një hipoteze se pandemia ishte rezultat i një aksidenti laboratorik
Më pak se dy javë më parë, ata u bashkuan përsëri me republikanët në sulmin ndaj David Morens, një ekspert i sëmundjeve infektive që këshilloi Faucin për gati një çerek shekulli, për raportin e tij komod me Daszak dhe përdorimin e Gmail-it për të kryer biznes zyrtar.
“Ajo që ne të gjithë duam janë faktet. Kishte prova të gjërave që nuk ishin të drejta,” tha kongresmenia demokrate Debbie Dingell, një anëtare e panelit.
Republikanët janë të etur të marrin në pyetje Fauci lidhur me një sugjerim në një nga emailet e Morens të publikuar nga paneli se Fauci përdorte gjithashtu Gmail për të kryer biznes qeveritar. Wenstrup kërkoi emailet personale dhe të dhënat telefonike të Faucit të mërkurën. Fauci tha se ai është në përputhjë gjithmonë me kërkesat e panelit. Ai nuk pranoi të komentojë më tej.
Instituti Kombëtar i Shëndetësisë e ka lënë Morens në pushim dhe që nga seanca dëgjimore e 1 majit, Departamenti i Shëndetit dhe Shërbimeve Njerëzore i ka hequr Daszak dhe grupit të tij, EcoHealth Alliance, fondet federale. Ajo kishte shtrënguar më parë rregullat e saj për mbikëqyrjen e studiuesve amerikanë që nënkontraktojnë punë me të huajt, siç bënë Daszak dhe EcoHealth me laboratorin e Wuhan.
Përkrahësit e teorisë së rrjedhjes së laboratorit, e cila tani përfshin një shumicë të madhe amerikanësh sipas sondazheve, dyshojnë se kërkimet çuan në pandemi.
Demokratët nuk kanë shkuar deri atje dhe nuk ka asnjë provë përfundimtare për të vërtetuar teorinë. Por muajin e kaluar, zëvendësdrejtori kryesor i NIH, Lawrence Tabak pranoi në komision atë që Fauci dikur e mohoi gjatë një përplasjeje të ashpër në seancën dëgjimore të Senatit me Senatorin republikan Rand Paul në vitin 2021, se paratë e NIH kishin shkuar për të ashtuquajturën “fitim funksioni” që kërkon të përmirësojë viruset si një mënyrë për të gjetur mënyra për t’i luftuar ato.
“Nëse po flisni për termin e përgjithshëm, po, ne e kemi bërë,” tha Tabak, ndërsa vuri në dukje se fitimi i funksionit nuk ka një përkufizim të pranuar universalisht dhe se lloji i financuar nga NIH nuk mund të kishte shkaktuar pandeminë.
Shumë shkencëtarë thonë se kërkimi i fitimit të funksionit është i vlefshëm dhe se Covid erdhi nga një kafshë e infektuar – si pandemitë e mëparshme. Fauci, pasi fillimisht favorizoi atë pozicion, ka thënë që të dyja teoritë janë të mundshme.
Administrata Trump shkurtoi fillimisht fondet për Aleancën EcoHealth në vitin 2020 për shkak të punës së saj me laboratorin kinez.
Më shumë se 70 fitues të çmimit Nobel të SHBA protestuan kundër një vendimi që ata e shihnin si të motivuar politikisht.
Përafërsisht në të njëjtën kohë, Morens, i cili punoi për Faucin në NIH nga viti 1998 deri në 2022, përdori Gmail-in e tij për t’i dhënë Daszak informacione se si Fauci po trajtonte pasojat, për ta këshilluar se si t’i përgjigjej kritikave dhe madje çfarë të postonte në Tëitter për të, sipas emaileve të lëshuar nga paneli Covid.
![](https://www.hashtag.al/wp-content/uploads/2024/06/download-2-1.jpg)
David Morens tha se ai u përpoq të shmangte zbulimin e emaileve të tij për të mbrojtur mikun e tij, Peter Daszak, nga sikleti pasi Daszak po merrte kërcënime me vdekje për përfshirjen e tij të supozuar në origjinën e pandemisë
“A nuk e shihni këtë si një konflikt interesi për ju që të këshilloni dikë që po punon për të marrë një grant federal?” pyeti kongresmeni republikan Michael Cloud, Morens-in gjatë një seance dëgjimore të 22 majit.
Morens u tha ligjvënësve Daszak ishte një mik i vjetër të cilin ai po kërkonte ta mbronte nga sikleti.
“Kam mësuar nga zonja jonë këtu në FOIA se si t’i bëj emailet të zhduken, por përpara se të fillojë kërkimi, kështu që mendoj se jemi të gjithë të sigurt,” i shkroi Morens Daszak në shkurt 2021 në lidhje me kërkesat e Ligjit për Lirinë e Informacionit.
Kongresmenia demokrate Jill Tokuda e quajti “keqpërdorimin e të dhënave federale dhe mosrespektimin e detyrimeve të transparencës nga Morens … një fyerje për taksapaguesit”.
Në një email tjetër, Morens shkroi se ai “mund të dërgojë gjëra” në emailin privat të Faucit ose t’ia dorëzojë atë në shtëpinë e tij ose në zyrë, sepse Fauci “është shumë i zgjuar për të lejuar kolegët t’i dërgojnë gjëra që mund të shkaktojnë telashe”.
Ndërsa Dingell dhe demokratë të tjerë ranë dakord me republikanët se sjellja e Morens ishte e papërshtatshme, demokratët në panel janë të shqetësuar se republikanët do përdorin dëshminë e Morens të hënën për të goditur të tjerët, përfshirë Faucin.
Avokati i Morens, Timothy Belevetz, tha në një deklaratë se Morens “ka një rekord të demonstruar të cilësisë së lartë dhe kontributeve të rëndësishme në shkencë dhe në shërbimin publik”.
Republikanët dyshojnë se Morens nuk ishte i vetmi zyrtar që përpiqej t’i shmangej zbulimit të FOIA.
Paneli ka prova që ish-shefi i stafit të Fauci-t ka shkruar gabimisht fjalët në email, në mënyrë që ato të mos merren nga stafi i FOIA-s i agjencisë kur u përgjigjen kërkesave, i shkroi Wenstrup, Drejtoreshës së NIH Monica Bertagnolli javën e kaluar.
Ai i kërkoi asaj një informim mbi mbajtjen e dokumenteve të agjencisë, FOIA dhe politikat personale të emailit, duke pretenduar një “komplot të mundshëm në nivelet më të larta të NIH” dhe Institutit Kombëtar të Alergjisë dhe Sëmundjeve Infektive, njësia e NIH e drejtuar nga Fauci, për të shmangur transparencën publike mbi vendimmarrjen e saj pandemike.
“Sa të rrënjosur dhe të fuqizuar janë ndjerë ata si individë brenda kësaj agjencie, që mund të bëjnë çfarë të duan?” pyeti Wenstrup në një intervistë.
![](https://www.hashtag.al/wp-content/uploads/2024/06/download-3-1.jpg)
Rep. Brad Wenstrup (R-Ohio), kryetar i Nënkomitetit të Përzgjedhur për Pandeminë e Koronavirusit, sheh një “komplot të mundshëm në nivelet më të larta të NIH” për të shmangur transparencën publike në vendimmarrjen pandemike
NIH tha se nuk komenton për çështjet e personelit, por vuri në dukje në një deklaratë të dërguar me email se është e përkushtuar ndaj FOIA.
“Është politikë e NIH që i gjithë personeli që kryen biznes për dhe në emër të NIH të përmbahet nga përdorimi i llogarive personale të emailit për të kryer një biznes të tillë,” tha ai.
Granti i EcoHealth
NIH në 2023 rivendosi shkurtimin e grantit të Aleancës EcoHealth nën administratën Trump, por ndaloi bashkëpunimin me laboratorin e Wuhan.
Ky vendim, i cili nxiti protesta nga republikanët e Kongresit, erdhi disa muaj pasi inspektori i përgjithshëm i HHS tha në një raport auditimi se NIH nuk kishte mbikëqyrur ose zbatuar në mënyrë efektive kushtet e granteve të saj për grupin. Inspektori i përgjithshëm tha se EcoHealth nuk arriti të merrte dokumentacionin shkencor nga laboratori kinez, të cilin Daszak dhe të tjerët e kishin hedhur si një kërkesë të rëndë kur u imponua në vitin 2020.
Më pas, muajin e kaluar, HHS përsëri pezulloi fondet dhe propozoi që Daszak dhe organizata e tij të ndaloheshin nga marrja e granteve federale në të ardhmen.
HHS tha se EcoHealth nuk raportoi një eksperiment të kryer në laboratorin e Wuhanit që tregoi një rritje të aktivitetit viral që përfshin një koronavirus. Departamenti tha gjithashtu se aleanca nuk kishte paraqitur raporte mbi afatin ose nuk kishte ofruar dokumente të kërkuara për punën e saj.
HHS nuk tha pse ishte ndjerë ndryshe kur rivendosi grantin në maj 2023.
“Një hetim i plotë përcaktoi se ka prova të përshtatshme që EcoHealth nuk ka qenë në përputhje me rregulloret federale dhe termat dhe kushtet e granteve,” tha HHS në një deklaratë.
![](https://www.hashtag.al/wp-content/uploads/2024/06/download-4-2.jpg)
Peter Daszak dhe organizata e tij planifikojnë të hedhin poshtë akuzat e HHS
Republikanët dhe demokratët në panelin e Covid, të cilët kishin sulmuar Daszak gjatë seancës dëgjimore të 1 majit, e mirëpritën vendimin.
Por shkencëtarët si Peter Hotez, një ekspert vaksinash dhe dekan i Shkollës Kombëtare të Mjekësisë Tropikale të Kolegjit të Mjekësisë Baylor, e quajti seancën “një gjykim të neveritshëm të shfaqjes staliniste” në një postim në X dhe u lidh me një rubrikë që kritikonte demokratët për animin në krahun e republikanëve kundër Daszak. Hotez nuk pranoi të intervistohej.
Si demokratët ashtu edhe republikanët i kanë hedhur poshtë kritikat.
“Ne po flasim për dollarë federalë, ne po flasim për shëndetin publik botëror. Ka pasur arsye për të bërë pyetje, për t’i mbajtur njerëzit përgjegjës dhe mendoj se ky është roli legjitim i qeverisë,” tha Dingell.
EcoHealth planifikon të hedhë poshtë pretendimet e HHS dhe të sigurojë dokumente që tregojnë se ajo është në përputhje me kërkesat e mbikëqyrjes, tha një zëdhënës i EcoHealth përmes emailit.
Fitimi i funksionit
Debati rreth EcoHealth dhe pretendimet se ai mund të kishte shkaktuar pandeminë përqendrohet në kërkime të përcaktuara nga disa si fitim i funksionit.
Këto janë eksperimente që kërkojnë të përmirësojnë viruset ose patogjenët e tjerë, ose t’i bëjnë ato më virulente ose të transmetueshme, si një mënyrë për të studiuar se si të luftohen sëmundjet infektive.
“Unë thjesht nuk e shoh kuptimin e kësaj,” tha Wenstrup, duke shtuar se inteligjenca artificiale mund të përdoret për të parashikuar se si do sillet një virus.
Vitin e kaluar, Kongresi votoi për të ndaluar kërkimin si pjesë e një projektligji për financimin e NIH për vitin fiskal 2024, por nuk ka arritur ende në versionin përfundimtar të ligjit.
Legjislacioni i Senatit për të bërë të njëjtën gjë, i propozuar nga republikani Roger Marshall i Kansasit, nuk ka ecur përpara.
NIH ndaloi financimin për eksperimentet fitimprurëse nga tetori 2014 deri në dhjetor 2017 nga shqetësimi për sigurinë laboratorike dhe nga frika se armiqtë e SHBA-së mund të përdorin studimet.
Dingell tha se ajo mbështet “kufizime shumë më të forta laboratorike”.
Ajo tha se kontradikta e dukshme midis dëshmisë së Tabak-ut dhe asaj të Fauci-t erdhi në përkufizime të ndryshme të asaj që përbën kërkimin e fitimit të funksionit.
![](https://www.hashtag.al/wp-content/uploads/2024/06/download-5.jpg)
Kongresmenia Debbie Dingell tha se ka arsye për të bërë pyetje në lidhje me sigurinë e kërkimit të virusit
Fauci konfirmoi në një intervistë me dyer të mbyllura me komitetin Covid në janar se ai nënkuptonte llojin më të rrezikshëm.
Dingell tha se qëllimi i saj në seancën e së hënës do jetë të sigurojë që Fauci të ketë një seancë të drejtë dhe se “njerëzit nuk po bëjnë një vrasje të karakterit”.
Publiku duhet të “kuptojë atë që bëri Dr. Fauci, pse e bëri atë, jetët që janë shpëtuar, [dhe] çfarë mund të mësojmë, si të mira ashtu edhe të këqija, nga ajo që ndodhi.”
VINI RE: Ky material është pronësi intelektuale e Politico
Përgatiti për Hashtag.al, Klodian Manjani